Elon Musks AI-versie van ‘The Odyssey’ is zo slecht als verwacht

Vroeger hadden alle mannen modder op hun gezicht – zelfs na weken op zee. Ze hadden allemaal baarden. En lege poppenogen die glazig langs elkaar heen keken tijdens een gesprek. Iedereen had dezelfde manier van praten: vlak, vreemd, met willekeurige klemtonen. En, natuurlijk, was iedereen wit. Eindelijk is de Oudheid tot leven gekomen. Ik keek naar Elon Musks „historisch accurate” AI-versie van De Odyssee.

Eerder dit jaar – tussen het plannen van raketreizen naar nieuwe werelden en het verwoesten van de onze in – wond Elon Musk zich erg op over de Hollywood-film De Odyssee.

Christopher Nolans verfilming van Homerus’ (fictionele) heldendicht was niet historischvond Musk. Sterker nog: Nolan „piste op Homerus’ graf” door kleurenblind te casten; Helena, ‘het gezicht dat duizend schepen deed uitvaren’, werd gespeeld door een zwarte vrouw. Volgens Musk toonde Nolan zich daarmee een „anti-witte racist”, die de fundamentele tekst van de westerse literatuur „ontheiligde”, louter en alleen om nog een Oscar te versieren bij Hollywood-Wookies.

Weinigen luisterden. De Odyssee werd een cultureel fenomeen. De grootste film die filmstudio Universal ooit maakte. Het onderwerp van honderden essays. Maar Musk zwoer wraak. Namens alle hobbygeschiedkundigen op X zou hij een „historisch accurate” speelfilm maken van De Odyssee met zijn AI-software Grok. Homerus zou eindelijk kunnen rusten in vrede.

Drie maanden later is het zover: de eerste aflevering van Musks De Odyssee verscheen op X. Nog geen tien minuten fotorealistisch heldendom.

Bagger

Ik zal u niet lang in spanning laten. Musks Odyssee is bagger. Onooglijk slecht. De eerste minuut verwonder je je over het realisme van de beelden. De tweede minuut ben je verveeld. Personages hebben geen persoonlijkheid, het kleurenpalet is grauw, Penelope lijkt in ieder shot een ander gezicht te hebben. Ook een almachtige schepper als AI blijkt een goede regisseur nodig te hebben. Je verwacht eerlijk gezegd betere kunst van iemand die zoveel psychedelica gebruikt als Elon Musk.

Vreemder is: deze Odyssee is in niks „historischer” dan die van Nolan. De helden spreken geen Oudgrieks, maar deftig, Heer van de ringen-achtig Engels. Kostuums zijn niet authentiek: Odysseus draagt gewoon een broekriem. En de film is, zoals Nolans Odysseein elke pixel Amerikaans; van de bombastische muziek tot de oorlogscompilatie bij Troje.

Je kunt zelfs zeggen dat Nolans Odyssee trouwer is aan Homerus. Nolan nam Homerus’ non-lineaire vertelling over. Terwijl Musk het verhaal chronologisch vertelt in deze eerste aflevering, en boek één tot en met vier overslaat.

Wat wel gelukt is: iedereen in Musks Odyssee is wit. Dat is niet historisch accuraat, maar daar ging het Musk natuurlijk nooit om. Hij werd gewoon boos van een zwarte vrouw in zijn popcornvermaak.

Musk had nog een dubbeldoel met zijn Odyssee: de kracht van Grok tonen. Columnist Michelle Goldberg beweerde in De New York Timesdat De Odyssee Musk ook irriteerde omdat de film zijn AI-utopische wereldbeeld uitdaagt. Christopher Nolan zweert bij praktische speciale effectenwijst AI resoluut af, en wordt daarvoor alom geprezen. Met zijn Odyssee wilde Musk bewijzen dat AI ook meeslepende kunst kan maken.

Techdystopie

De aloude discussie: kan AI-kunst de speelfilm vervangen? Voor het eerst hebben we een casestudy, twee Odyssees om naast elkaar te leggen. Er blijken twee problemen. Ten eerste heeft AI vooralsnog een onmiskenbare stijleen gehate frictieloosheid die je binnen een seconde herkent. En ten tweede betekent meer realisme niet automatisch meer immersie – het is eerder andersom.

Mensen als Elon Musk denken dat AI de speelfilm kan vervangen wanneer de beelden realistisch genoeg worden. Maar het tegenovergestelde lijkt juist waar. Hoe dichter AI een perfecte nabootsing nadert, hoe onprettiger het wordt om naar te kijken. Dat komt deels omdat élk foutje dan opvalt. Van Speelgoedverhaal zal je nooit de zwaartekracht bevragen, bij Musks Odyssee irriteert het mateloos dat een zwaard zo gewichtloos neerkomt op een schild.

Daarnaast levert het ‘bijna-realisme’ een gevoel van onbehagen op – een psychologische respons die men griezelige vallei noemt. De hypothese is dat we meer empathie voelen, hoe menselijker een robot of digitale avatar oogt. Tót het punt waarop de avatar bijna menselijk is maar nét niet. Dan stort de gemeten empathie in, tot diep in een emotionele vallei, en blijven er afkeer en walging over. Er klopt iets niet.

Dit betekent niet dat het onmogelijk is om AI-kunst te maken. Waarschijnlijk kan een begiftigde regisseur nu al een degelijke animatiefilm maken met AI, zolang de beelden niet te realistisch worden.

En zelfs fotorealistische AI-kunst kan werken, zolang de filmmaker weet om te gaan met AI-onbehagen. Filmstudio Gossip Goblin maakt al jaren groteske techdystopieën met AI. Werelden waarin de grens tussen technologie en natuur, kunstmatigheid en biologie, verdwenen is; bevolkt door grauwe, kwabbige lijven met slangen uit hoofden en beeldschermen op de iris. Hier is AI-afgunst functioneel voor de boodschap van de kunst. Met andere woorden: totdat de technologie perfect is (als dat ooit mogelijk wordt), werkt AI-kunst alleen als de filmmaker het onbehagen van AI omarmt.

Laat dat nu precies het tegenovergestelde zijn van wat Musk wil bereiken. Zijn AI-beelden zijn bijna niet van echt te onderscheiden – maar die ‘bijna’ is onoverbrugbaar groot.

Geef cadeau





Deel





Mail de redactie