Remy Tilburg was eerst kok, toen danser en nu choreograaf: ‘Dans heeft me echt opengebroken’

De meeste beginnende choreografen beginnen klein: kleine zaal, kleine bezetting. Zo niet Remy Tilburg (37), die twaalf jaar een van de gezichtsbepalende dansers was van Conny Janssen Danst. Met Flamingo gaat hij met zijn nog jonge gezelschap IID de grote zalen in. Zijn ambities reiken ver: hij mijmert over het regisseren van een film en het liefst zou hij een eigen theater hebben. Een heel natuurlijke wens, vindt hij: „Als je de vrijheid wilt om kunst te maken, moet je een plek hebben om ongehinderd je fantasieën uit te leven.”

In een van de studio’s van een voormalige hbs in Rotterdam spreekt hij even vastberaden als rustig, vriendelijk en zachtaardig. Strak in het pak: naast danser, choreograaf en fotograaf is hij ook model. Ooit, nog in Suriname, was hij echter een verlegen jongetje. Zijn moeder was naar Nederland vertrokken toen hij een baby was; hij woonde bij zijn oma en later bij zijn tante. Zonder ouders – zijn vader leerde hij pas veel later kennen – voelde hij zich eenzaam, een buitenstaander. „Mijn moeder heeft een offer gebracht, maar soms is dat het naarste dat je een kind kunt geven. Toch zou ik zonder haar keuzes ook niet zijn waar ik nu ben.”

In zijn ontwikkeling van verlegen kind tot aanstormend choreograaf zitten een paar belangrijke scharnierpunten. Allereerst het besluit van zijn moeder om de achtjarige Remy naar Nederland te halen, een cultuurshock voor een kind dat niet in de Surinaamse hokjes paste. „Het schoolsysteem is daar heel rigide, met veel nadruk op uniformiteit. Het wordt als brutaliteit gezien als je je mond open doet, ook binnen het gezin. In Nederland is daar meer ruimte voor.”

Een andere omslag kwam op het vmbo, waar een docente zag dat hij niet thuishoorde op de technische afdeling. Hij switchte naar de koksopleiding, waar hij geïnspireerd raakte door het vak. „Koken is iets in beweging zetten. Het is een scheikundige reactie, het resultaat is afhankelijk van wat je toevoegt aan de basis, hoe je het bereidt en behandelt. Ik realiseerde me daar hoe veel je met je fantasie kunt doen en dat je de vrijheid in eigen handen hebt.”

Vraag het aan een waarnemer

Tilburg kookte op hoog niveau, onder andere in Restaurant Sophia waar sterrenchef Ron Blaauw de koers uitzette. Tijdens zijn koksopleiding had zich echter al een volgende kentering aangediend. Hij was gefascineerd door de vrijheid van zijn jeugdvriend Eugene Reijsenburg, die nooit stilzat en altijd danste, zonder zich te bekommeren om wat anderen ervan dachten. „Ik was het tegenovergestelde, heel stil en observerend. Maar ik wilde ook zo gedachteloos zijn, vrij en zonder gêne. Dans heeft me echt opengebroken. Het was bijna therapeutisch; ik ontdekte hoe mijn dromen vorm konden krijgen en hoe ik opgekropte gevoelens kon uitdrukken. Ineens ging het toen heel snel.”

Zoom in

Zoom in

Zoom in

foto’s Merlijn Doomernik

Als student van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten deed hij mee aan danscompetities op televisie. „Fantastisch om in aanraking te komen met die wereld, televisie, filmopnames, scripts. Als er grapjes werden gemaakt over mijn koksverleden dacht ik ‘okay, whatever’. Nu zie ik dat er in de kern veel overeenkomsten zijn. Dans gaat net als koken over combinaties die je maakt met stijlen, lagen, texturen. En eten is net als dansen beleving, een sensorische ervaring die door je hele lichaam gaat.”

Zijn eerste podium als danser vond hij bij Don’t Hit Mama van Nita Liem. In 2014 trad hij toe tot het gezelschap van Conny Janssen, waar hij uitgroeide tot publiekslieveling en zijn ontluikende choreografische talent ontwikkelde. Beide kwaliteiten leverden hem in 2021 de Aanmoedigingsprijs van Stichting Dansersfonds op. In datzelfde jaar richtte hij met danseres Robin Kroes, zijn vrouw en moeder van hun eenjarige dochtertje, IID Company op.

Identiteit

De naam IID staat voor I Identify. Identiteit en authenticiteit vindt hij belangrijk in een danser. „Techniek is niet alles. Techniek is bedoeld om optimale controle over het lichaam te krijgen, zoveel dat die ook weer kan worden losgelaten. In de tussenruimte, de beweging náár de vorm, zie je de individuele lichaamstaal van de danser. Je spiritualiteit en intuïtie staan los van techniek. In de natuur bestaat perfectie ook niet. Ik wil meer vanuit een inheems natuurgevoel creëren.”

Zijn Surinaamse roots en de winti-religie maken deel uit van het brede scala aan dansstijlen die hij in zijn werk gebruikt. Waar bij anderen de etnische of geografische identiteit vaak worden gethematiseerd, is die bij Tilburg een gegeven. In culinaire termen: meer een ingrediënt dan het gerecht. „Iets wat je toevoegt. Afhankelijk van de combinaties die je ermee maakt, verandert het. Net als de natuur.”

Natuur ziet hij, naast vrijheid, als een belangrijk motief in zijn werk. Ook in de nieuwe voorstelling is de natuur een metafoor: de flamingo staat voor het buitenbeentje, moedig en eigenzinnig. „Die lange nekken, die opvallende kleur, hun houding op één been, die typische bewegingen met hun kop – ze hebben zoveel stijl. Ze zijn ook heel romantisch en blijven heel lang bij een partner. De flamingo is elegant, mysterieus, eigenaardig. Leeft in harmonie maar heeft geen moeite om als solist te vliegen. Met trots draagt hij zijn roze kleur. De flamingo is een reflectie van wie ik ben.”

Zoom in

Geef cadeau





Deel





Mail de redactie