Rauw, fel en hoekig: Buiten Westen laat onmisbare Nederlandse hiphopgeschiedenis zien

Na jaren solo staan Sticks, Rico, Typhoon, Jawat!, DuvelDuvel en Kubus weer samen op één podium. „Zijn er fans van het eerste uur?”, vraagt Typhoon. De hele Gashouder steekt een hand op. Als je de zaal mag geloven was iedereen erbij tijdens die beruchte tournee van hiphopcollectief Buiten Westen. Nu staan ze, tweeëntwintig jaar na de verschijning van hun gelijknamige album (2004), met bier in de hand te springen. Is dit mijn zweet of is dit jouw zweet?

„We zijn begonnen in Zwolle, in Assendorp”, zegt Typhoon, over de stad die even epicentrum van de Nederlandse hiphop was. „Delic gaf mij een beat en sindsdien is alles anders.” Heerlijk om hem weer zo te horen rappen. Met weinig meer dan een beat en een microfoon hoor je hoeveel vaart en melodie hij in zijn regels legt. Al na een klein kwartier gaat hij crowdsurfen.

Dan neemt Jawat! de mic over en wordt het donkerder. Zijn stem schraapt, bijt zich vast in de maat. Bij nummers als ‘Moeilijk’ van zijn album Ut Zwarte Aap (2005) vraag je je af waarom je hem de afgelopen jaren zo weinig hebt gehoord. Ook hij wordt overvallen door wat er uit de zaal terugkomt. „Ik had me nog zo voorgenomen om niet te gaan huilen”, zegt hij. „Fuck jullie.”

Zoom in

Kubus’ beats geven de raps een harde ondergrond, de drums slaan droog uit, zijn synthesizers piepen en schuren en daaronder bromt een bas die je tot in je schildklier voelt. Het podium is op een paar trapjes na kaal. Het lichtplan doet het grote werk. Als er iemand met een apenkop en een enorme vlag opduikt, heeft de show iets van een uit de hand gelopen vriendenfeest. DuvelDuvel komt op: „Hebben we nog een paar classics voor ze?” „Vast wel, na al die jaren. Als je dan nog geen catalogus hebt…” De elektronische krakers van Aap-O-Theek (2004) geven de avond een andere kleur. Duvel rapt met terloopse kalmte, Supadupah stookt de boel naast hem op.

Cultnummers

Rico en Sticks klimmen elk aan een kant op de verhoging en staan daar als twee pilaren boven de zaal, die in één klap weer van Opgezwolle is. Sticks kan zo snel rappen, zonder dat de woorden aan elkaar gaan kleven. Rico buigt en rekt zijn regels, speelt met zijn stem en begint te beatboxen. Bij ‘Verre Oosten’ en ‘Zoek de balans’ hoor je hoeveel verschillende soorten cultnummers dit collectief kan putten uit die paar jaar waarin alles samenkwam.

Het is dikke hiphop, leuk doe-het-zelf, onbesuisd – bijna punk – rauw, fel, hoekig en uitbundig. Alles voelt ongedwongen, de felle coupletten, onderlinge aanmoedigingen en refreinen om mee te schreeuwen. Lang leek een reünie onmogelijk, het botste onderling en ieder ging zijn eigen kant op -Typhoon brak door bij het grote publiek, Jawat! hield het na één album voor gezien – maar op het podium vinden ze elkaar moeiteloos terug. Ze wisselen elkaar losjes af, vallen elkaar bij en stuiteren in totale chaos over het podium. Af en toe hoor je de leeftijd van het repertoire maar de vraag van Sticks in ‘Hamvraag’, of je zegt wat je denkt of napraat wat je hoort, heeft geen opknapbeurt nodig. Een onmisbaar hoofdstuk in de Nederlandse hiphopgeschiedenis.

Zoom in

Geef cadeau





Deel





Mail de redactie