De Libanese Myriam Boulous fotografeerde vrouwen en hun seksuele fantasieën: ‘Het gaat ook over het terugclaimen van onze vrijheid’

Toen de Libanese fotograaf Myriam Boulos in 2021 een oproep op sociale media plaatste met de vraag of vrouwen hun seksuele fantasieën met haar wilden delen en door haar gefotografeerd wilden worden, was de respons groot. In de tentoonstelling van Boulos, nu in Foam, is een aantal portretten te zien uit die serie Seksuele fantasieënmet daarbij korte citaten. Er is een foto van een vrouw in paarse lingerie en een gezicht dat zo overbelicht is dat het onzichtbaar is, een vrouw bij wie de tranen over de wangen stromen. Er is een jonge vrouw die een geweer bij haar hoofd houdt terwijl ze zwoel de camera inkijkt, een ander die een mes vasthoudt. Haar tekst: „Ik wil alleen nog maar seks hebben met een mes bij mijn borst.”

Myriam Boulos (34), een frêle verschijning met lange bruine krullen en een zachte, soms bijna verlegen uitstraling, vertelt via een videogesprek bedachtzaam over haar werk. Ze is in Parijs, waar ze logeert in het appartement van haar zus, voordat ze over een paar weken weer terugreist naar haar woonplaats Beiroet. Boulos: „Een van de redenen dat ik met dit project begon is dat ik me realiseerde dat ik seksuele fantasieën had en dat daar soms geweld in zat. Ik wilde weten of dat normaal was. Het geweld in onze seksuele fantasieën schaadt niemand. Het zijn verborgen fantasieën, heel intiem. En vaak heel taboe. Seksuele fantasieën gaat niet alleen over seksualiteit, het gaat ook over de onderdrukking van onze lichamen. En over het terugclaimen van onze vrijheid in een patriarchale wereld waar die vrijheid niet altijd vanzelfsprekend is.”

Zoom in

Zoom in

Geweld en intimiteit zijn belangrijke onderwerpen in het werk van Boulos. Nadat ze in 2015 haar studie fotografie aan de kunstacademie in Beiroet had afgerond, werkte ze onder andere aan Op zoek naar tederheideen serie intieme zwart-witfoto’s (een deel daarvan is ook te zien in Foam) van vooral jonge mensen, die dansen in underground clubs, ’s nachts op straat rondhangen, hartstochtelijk zoenen. In 2019 fotografeerde ze, in kleur deze keer, de mensen die in Beiroet de straat opgingen tegen de corruptie in hun land, in 2020 legde ze de gevolgen van de verwoestende explosie in de haven uitgestrekt.

Haar werk leverde haar een aspirant-lidmaatschap op bij fotoagentschap Magnuminternationale groepstentoonstellingen, en publicaties in magazines als VersuftVanity Fair en het feministische magazine Al Hadjaover vrouwen in de Arabische wereld. Harry Stijlen vroeg haar zoenende mensen te fotograferen voor de promotiecampagne van zijn wereldtour. De tentoonstelling in Foam, onderdeel van de Foam Paul Huf-prijs die ze vorig jaar won, is haar eerste museale solo.

Zoom in

Zoom in

Seksuele fantasieën is heel intiem en persoonlijk. Hoe verliep het proces van fotograferen?

„Ik noem de hele tentoonstelling ‘A Collective Diary’ en daar zijn deze fantasieën onderdeel van. Ik zie het echt als een gezamenlijk project. Ik vroeg de vrouwen die reageerden op mijn oproep hoe ze in beeld wilden komen, waar ze gefotografeerd wilden worden, wat ze wilden dragen. Op die manier deelden we de zeggenschap. We spraken af dat ik het portret niet zou gebruiken als ze zich daar niet comfortabel bij zouden voelen. Elke ontmoeting was weer anders. De een stuurde me haar wensen per mail waarna we gelijk afspraken voor de fotosessie, anderen wilden eerst koffiedrinken en wat langer praten. Een vrouw opende de deur voor me terwijl ze zich al aan het uitkleden was.”

De expositie gaat niet alleen over deze fantasieën. Er zijn ook foto’s uit je andere series, onder andere over mensen met autisme.

„Toen Israël in 2024 Libanon aanviel, verloor ik volledig mijn gevoel van eigenheid. Ik had geen idee meer hoe ik, na alle heftige gebeurtenissen van de jaren ervoor, de hevige protesten, de explosie, moest documenteren wat er gebeurde. Ik bevind me op het autismespectrum en wilde begrijpen hoe mensen met autisme met zo’n situatie omgaan. Dat is in Libanon niet echt een bespreekbaar onderwerp. Veel mensen met autisme ‘masken’, we proberen te doen alsof we in de samenleving passen, ‘normaal’ zijn. Dat betekent in feite dat je alles opkropt en voor jezelf houdt.

„Het is eigenlijk net als met die seksuele fantasieën; dat zijn ook hele werelden die in ons schuilen. Ook daarover is ons geleerd te zwijgen, onzichtbaar te blijven, zeker als er geweld in die fantasie zit. Tegelijkertijd wordt ander geweld dat wel degelijk talloze mensen verwondt of zelfs doodt – denk aan het geweld van Israël tegen Palestina en Libanon – volledig genormaliseerd en schaamteloos voor onze ogen uitgeoefend.”

Zoom in

En jij wilt laten zien wat anders onzichtbaar blijft?

„In mijn werk probeer ik een fel licht te werpen op zaken die worden onderdrukt of genormaliseerd terwijl dat helemaal niet zou mogen. Dat felle licht kan je letterlijk nemen, ik maak gebruik van een directe flits. Daarmee kan ik heel scherp kiezen waar ik de focus op leg, details uitlichten, dingen zichtbaar maken die voor het blote oog verborgen blijven.”

Tegelijkertijd is het licht in de museumzalen juist zacht, de muren zijn off-white, op de vloer ligt een roze tapijt.

„Roze is mijn lievelingskleur. Aan de ene kant is het stimulerend, aan de andere kant juist heel rustgevend. Ik denk dat ik iemand ben die voor 90, misschien wel 99 procent van de tijd in haar eigen hoofd leeft. Ik weet eigenlijk niet zo goed hoe ik met mijn lichaam aanwezig moet zijn in deze wereld. Ik lijk misschien rustig, maar vanbinnen leeft een heel universum. Met die zachte kleuren in de zaal en mijn foto’s aan de museumwanden voelde het alsof mijn innerlijke wereld naar buiten was gekomen, naar de fysieke werkelijkheid.”

Zoom in

Er hangen tientallen kleine afdrukjes met speldjes aan de muur en er zijn enorme, soms wandvullende beelden van meters hoog.

„Ik speel graag met die uitersten. Middelgrote formaten vind ik niks. Het mag heel klein zijn, intiem, alsof ik ze vers uit mijn eigen album heb geplukt. Maar ik houd er ook van als beelden enorm zijn, wanneer ze echt ruimte innemen. Zoals ik je al vertelde: ik weet niet zo goed hoe ik zelf ruimte moet innemen of hoe ik in de fysieke wereld moet bestaan. Mijn beelden doen dat voor mij.”

In je foto’s zitten ook die uitersten, oorlog én tederheid, geweld én intimiteit.

„Ik kwam ooit een uitspraak tegen van fotograaf Wolfgang Tillmans, die zei: als één ding ertoe doet, dan doet alles ertoe. Dat spreekt me aan. Ik probeer veel duidelijke elementen in mijn beelden op te nemen die elk hun eigen waarde hebben en naast elkaar kunnen bestaan. Net zoals die uitersten er gewoon zijn, in de wereld en in mij. In mijn foto’s vinden die, heel intuïtief, een plek.”

Geef cadeau





Deel





Mail de redactie