Festivals in Guatemala: 5 evenementen om je reis omheen te plannen

Achter de indrukwekkende Maya-ruïnes en vulkanische pieken van Guatemala schuilt een levendige cultuur vol eeuwenoude gebruiken. Van spectaculaire paardenraces in de bergen tot sfeervolle processies langs kleurrijke zaagseltapijten: tijdens deze unieke festivals leer je dit Midden-Amerikaanse land pas echt kennen. We delen vijf culturele evenementen om je rondreis omheen te plannen.

1. Bewonder de rijkelijk versierde zaagtandtapijten in Antigua (21.00 uur, 28 maart 2027)

Het Semana Santa-festijn in Antigua Guatemala behoort tot de grootste en allermooiste paasvieringen van Latijns-Amerika. Tijdens de vastentijd (Vasten) en in de aanloop naar de processies worden de straten bedekt met prachtige, artistieke tapijten. Met gekleurd zaagsel, bloemen en dennennaalden worden zo prachtige bijbelse taferelen op het plaveisel uitgebeeld.

Niet veel later vormen deze kunstwerken het schitterende decor voor de ceremoniële processies. Tijdens de Heilige Week trekken er onvermoeibaar processies door het centrum van de stad – van twee uur ’s nachts tot middernacht – waarbij in paars geklede dragers zware houten platformen met Christus- en Mariabeelden over de straten dragen langs de tapijten. Van heinde en verre reizen mensen naar Antigua Guatemala om deze sfeervolle festiviteiten mee te maken, dus boek je verblijf ruim op tijd.

Ontdek het culturele festival Rabin Ajaw in Cobán (laatste week van juli 2027)

Wat in 1968 begon als een puur lokaal initiatief, is uitgegroeid tot de belangrijkste culturele Maya-bijeenkomst van het hele land. Vertegenwoordigers van diverse Maya-taalgemeenschappen, variërend van de K’iche’ en Q’eqchi’ tot de Ch’orti’ en Tektiteko, komen in de laatste week van juli in Cobán samen om hun tradities levend te houden.

Het absolute hoogtepunt is Rabin Ajaw-volksfestivalwat ‘Dochter van de Koning’ betekent. Dit is absoluut geen schoonheidswedstrijd. Het draait hier om culturele kennis, welbespraaktheid en leiderschap, en het erkent de hedendaagse maatschappelijke rol van inheemse vrouwen. Honderden officiële vertegenwoordigers, culturele delegaties en toeschouwers reizen af naar Cobán, gehuld in verfijnde klederdracht waarin de rijke historie van hun gemeenschap letterlijk is verweven.

3. Voel de weerstand tijdens Carrera de las Ánimas in de bergen (1 november 2027)

De Sierra de Cuchumatanes, in het noordwesten van Guatemala, is de hoogste niet-vulkanische bergketen van Midden-Amerika. Door de afgelegen ligging wisten de Mam-Maya’s hun cultuur hier uitstekend te bewaken.

De hoofdstraat van Todos Santos de Cuchumatán kleurt tijdens feestelijkheden rood, blauw en beige dankzij de schitterende traditionele klederdracht. De mannen dragen beige hoeden met blauwe linten, blauwwit gestreepte bloezen en rood-witte pantalons. Vrouwen dragen donkerblauwe cortés (wikkelrokken) met lichte strepen en paarse huipilen (bloezen) vol kleurrijke motieven.

Elk jaar op 1 november vindt hier de Zielenrasofwel Skach Koyl plaats. Families lossen elkaar af voor korte, snelle etappes van zo’n achthonderd meter op paarden over een zandcircuit. Ruiters nemen deel in traditionele kledij, vaak met de nodige alcohol om moed in te drinken. Dit is geen offer voor de zielen, maar een diep ritueel van herinnering, culturele veerkracht en identiteit. Ook herdenken de ruiters op historisch-culturele wijze hun weerstand tegen de kolonisatie, door aan te tonen dat ze de van oorsprong Spaanse paarden hebben getemd.

4. Eer de overledenen met gigantische vliegers (1 en 2 november 2027)

Dankzij de Pixar-film Kokos en een welverdiende Unesco-vermelding kunnen we wereldwijd niet meer om Dag van de doden heen. De bekendste vieringen ter ere van de doden op 1 en 2 november vinden plaats in buurland Mexico, maar Guatemala kent hiervoor een minstens zo rijke, eigen traditie met unieke, eeuwenoude rituelen.

In dorpen als Sumpango en Santiago Sacatepéquez vallen de dodenherdenkingen samen met indrukwekkende vliegerfestivals (Gigantisch vliegerfestival). De vliegers slaan een spirituele brug tussen de wereld van de levenden en de overledenen. Families komen samen bij de graven van verloren dierbaren. Niet alle vliegers gaan de lucht in: de allergrootsten (tot wel twintig meter!) worden uitsluitend als kunst tentoongesteld. Met het oplaten van de vliegbare exemplaren worden herinneringen en gebeden de hemel in gestuurd.

5. Laat je ruggengraat draaien in Chichicastenango (13 – 21 december)

In december verandert het marktstadje Chichicastenango, het spirituele middelpunt van de K’iche’-Maya’s, in één groot festivalterrein. Het meerdaagse feest toont de prachtige co-existentie van het katholieke geloof en het traditionele Maya-wereldbeeld. Terwijl er katholieke missen plaatsvinden in de eeuwenoude kerk is er volop ruimte voor schouwspelen die het rijke Maya-verleden illustreren.

Midden op het plein wordt bij speciale gelegenheden de Vliegende stok opgericht: een boomstam van wel dertig meter hoog. Acrobatische dansers, getooid als mythische figuren, klimmen naar de top en slingeren zich met touwen om hun enkels in grote cirkels naar beneden. Dit uitvoeren als belangrijk ceremonieel en gemeenschapsritueel is spectaculair om te zien. Let op: informeer vooraf bij de lokale autoriteiten naar het exacte programma, aangezien deze danstradities niet elke dag plaatsvinden.

Kom je er niet uit? Schakel hulp in via WhatsApp
Met ASISTUR, de toeristische hulpdienst van het Guatemalteekse Instituut voor Toerisme (INGUAT), kun je als buitenlandse bezoeker advies inwinnen. Denk aan aanbevelingen over bestemmingen en routes, ondersteuning om reiservaringen te vergemakkelijken en – indien nodig – coördinatie met de relevante autoriteiten. ASISTUR is 24 uur per dag, 365 dagen per jaar bereikbaar en biedt hulp via WhatsApp. Stuur een berichtje naar +50251881819. Ga voor meer inspiratie naar bezoekguatemala.gt.

Altijd als eerste op de hoogte van het laatste reisnieuws, de leukste winacties en de beste insidertips? Meld je aan voor de gratis wekelijkse Columbus Travel-nieuwsbrief en/of volg ons op Facebook, Instagram, Linkedin, Spotify een/van YouTube!