1 jaar BBB door de ogen van Provinciale Staten

In alle provincies won de BBB maar nergens werden ze zo groot als in Drenthe tijdens de Provinciale Statenverkiezingen. Met 17 van de 43 zetels denderde de Boer Burger Beweging de Drentse Provinciale Staten binnen. Een fractie met bijna allemaal politiek onervaren mensen. Kan de BBB gaan leveren?, vroegen velen zich af.

‘Samen’ is vooral een woord dat vaak klinkt bij de BBB. Niet alleen met de coalitie, maar ook met de oppositie Drenthe besturen. En samen met inwoners. Lukt dat?

VVD-fractievoorzitter Cees Vianen: “Ze drukken een grote stempel op de Staten omdat ze zo groot zijn. Brengt andere dynamiek met zich mee die we nog niet kenden. Voor de oppositie is het nu heel lastig geworden om een vuist te maken.”

Volgens D66-fractievoorzitter Anry Kleine Deters “heeft de BBB niet de houding van een verbindende partij en op dat samen heb ik ze nog niet kunnen betrappen.” PvdD-fractievoorzitter Renate Zuiker: “In de bollendiscussie roepen ze ‘daar gaan we weer, de hetze tegen de siertelers’. Dat kan ik nou niet echt samen noemen.” Ondermeer ook GroenLinks en Lijst Pormes zien nog veel te weinig ‘samen’. Bij de oppositie en coalitie aan de rechterzijde hoor je die klacht niet of zijn er juist complimenten, zoals van Sterk Lokaal en het CDA.

Volgens PVV-fractievoorzitter Nico Uppelschoten gedraagt de BBB zich er juist niet naar dat ze de grootste partij zijn en drukken ze onvoldoende een stempel. “De BBB wil voor- en tegenstanders te vriend houden in PS en heeft in GS een samenstelling die het onmogelijk maakt om het beleid te veranderen. Daardoor zetten ze zichzelf klem. Het lijkt wel of ze geen gebruik willen maken van hun macht.”

Uppelschoten doelt er ook op dat de BBB eigenlijk recht heeft op drie gedeputeerden in plaats van twee. Andere fractievoorzitters roemen juist de keuze van de BBB om niet met drie gedeputeerden in GS te zitten.

Volgens de PVV-fractievoorzitter is er juist wél een andere bestuurscultuur gekomen: “De BBB heeft gezorgd voor een meer open debatcultuur in PS. Alle gedeputeerden zijn veel opener en minder geharnast in de gesprekken en de BBB brengt de dualisme in praktijk, ze durft ook kritisch te zijn over de voorstellen van de eigen gedeputeerden en zelfs afstand te nemen van die voorstellen.”

Volgens Sam Pormes van Lijst Pormes is er juist “een bedroevend gebrek aan een nieuwe bestuurscultuur.”

SP-fractievoorzitter Simon Zandvliet: “De BBB zijn hele normale mensen en daar heeft de politiek een gebrek aan. Dat levert ook hele out-of the box vragen op. Vragen die normale politici niet zouden stellen.”

Volgens Sterk Lokaal-fractievoorzitter Alfred Schoenmaker gaat de leercurve van de BBB-fractie supersnel en willen ze veel in overleg doen. “Ze vliegen het heel professioneel aan met hun 17 leden”, vindt fractievoorzitter Cees Vianen van de VVD. D66-fractievoorzitter Anry Kleine Deters is het daar niet mee eens. “Ze hebben een enorme kennisachterstand, ook over eerdere besluitvorming. Dat vertraagt het werk in PS. BBB benadert soms zaken alsof die pas begonnen zijn bij het aantreden van de BBB. Met de attitude ‘dan gaan we gewoon het beleid veranderen dat in de wet staat.'”

Politieke ongelukjes zoals tegen iets stemmen waar je als hele fractie voor bent, wijten vriend en vijand aan politieke onervarenheid.

GroenLinks-fractievoorzitter Ewoud Bos geeft een dik compliment: “BBB heeft ervoor gezorgd dat CDA en VVD wél mee zijn gaan werken aan de komst van een Burgerberaad”. Schoenmaker: “Ze hebben een groot aandeel gehad in ondersteuning voor meer veiligheid in Nieuw-Weerdinge vanwege overlastgevende asielzoekers.”

Veel oppositiepartijen zoals GL, Volt en SP vinden de BBB tot nu toe te weinig concreet en dat zie je terug in hoe het coalitieakkoord wordt uitgewerkt in beleid. En over de begroting zijn ze niet tevreden. Het leverde BBB-gedeputeerde Egbert van Dijk en het hele college een motie van treurnis op die niet werd aangenomen. SP’er Simon Zandvliet: “De begroting was een rommeltje. We moeten ook gaan bezuinigen, dus keuzes maken. Daar hoop ik kleur van de BBB te gaan zien.”

Bij de oppositie aan de rechterzijde is er overigens hierover minder of geen gemopper op de BBB. Die partijen staan vaak ook dichter bij wat de BBB wil. Een fractievoorzitter die niet geciteerd wil worden denkt dat de BBB de macht van het grote getal onderschat, hoe belangrijk het dan is wát je ergens van vindt.

De BBB in Drenthe heeft er flink last van dat ze op een rijdende trein van politiek en beleid zijn gesprongen. Daar kun je niet onmiddellijk iets aan veranderen. Zeker omdat het grotendeels beleid is dat in Den Haag al is gemaakt, vaak als gevolg van Europese besluiten.

PvdD-fractievoorzitter Renate Zuiker vindt dat de BBB voornamelijk aan het traineren is. “Ze zijn gekozen om stikstof en klimaatmaatregelen tegen te houden, want doorzetting daarvan betekent inkrimpen van de veestapel en veranderingen in de landbouw. BBB wil dingen uitstellen of afstellen. Daarom komen ze in de problemen met hun eigen gedeputeerden.” Anry Kleine Deters hoort wel eens een verzuchting van beide BBB-gedeputeerden die het samenwerken met de eigen fractie het meest lastige vinden.

BBB hoopt op een nieuw kabinet met andere koers. Ook andere oppositiepartijen zoals de SP hekelen die vertragingstechniek. Zuiker: “BBB wil wel besturen maar worstelt met de wettelijke opgaves en al vastgesteld beleid. Ze zitten gevangen tussen kiezer en wetgeving.”

Schoenmaker van Sterk Lokaal: “Ze zitten hier zeker niet voor one issue. Dat siert ze.” Volgens Volt-fractievoorzitter Marloes Kramer-Hammenga heeft BBB voornamelijk “focus op de eerste B: de boer.” Maar volgens Ewoud Bos van GL en Simon Zandvliet van de SP worden ook keuzes op andere onderwerpen ver vooruit geschoven. “Het coalitieakkoord is nog altijd niet in concrete plannen uitgewerkt.” VVD’er Vianen wijst erop dat BBB in het nieuwe college pas na de zomer daarmee begonnen is, dus dat is nog niet eens een jaar.

Volgens Pormes “ontbreekt het de BBB aan een gemeenschappelijke visie, voornamelijk omdat ze als nieuwkomers onverwacht snel gegroeid zijn. Dit heeft geleid tot gebrek aan samenhang in hun beleid.”

Liesbeth Niessink van Forum voor Democratie weet wel zeker dat de BBB geen ander beleid gaat brengen en dat komt door de coalitiepartners die zijn gekozen. Daardoor is er volgens Niessink “voortzetting van desastreus beleid.”

Later vandaag volgt nog een verhaal waarin BBB fractievoorzitter Gert-Jan Schuinder ook de thermometer in hun eerste politieke jaar steekt. Eerder vandaag deed politiek verslaggever Serge Vinkenvleugel dat al, zijn analyse lees je via de link hieronder.