Een samenleving die niet-geverifieerde beweringen accepteert en vragen vreest, is kwetsbaar voor autoritarisme: rechter Bhuyan

Rechter Ujjal Bhuyan van het Hooggerechtshof zei dat een samenleving die claims zonder bewijs accepteert, vragen vreest en traditie als buiten kijf behandelt, kwetsbaar wordt voor desinformatie, weerloos wordt tegenover autoritarisme en er niet in slaagt onrechtvaardige praktijken te hervormen.

Rechter Bhuyan zei dat het opbouwen van een wetenschappelijk temperament, vastgelegd in artikel 51A van de Grondwet, niet beperkt mag blijven tot laboratoria, maar zich moet uitstrekken tot het vermogen van jongeren en studenten om rationeel te denken als leden van een burgerlijke en politieke samenleving.

“Het enige dat je nodig hebt is het vermogen om rationeel te denken; wat je zegt of denkt moet gebaseerd zijn op de rede. Het (wetenschappelijke karakter) is een houding van onderzoek en openheid voor onderzoek. Het kan niet van de ene op de andere dag gebeuren. De kieming moet plaatsvinden op de universiteit”, zei rechter Bhuyan in zijn toespraak aan de Universiteit voor Wetenschap en Technologie, Meghalaya op zaterdag (31 oktober 2026).

De toespraak vond weerklank nadat het land de wijdverbreide ontevredenheid zag onder generatie Z over NEET 2026-papierlekken, studentenonrust op universiteiten en een golf van onrust bij vooraanstaande instellingen, van IIT Bombay tot meerdere National Law Schools, gevolgd door een eis om de verkiezingen voor studentenvakbonden in Jamia Millia Islamia te herstellen.

De rechter zei dat de samenleving empirisch bewijs moet eisen wanneer het publieke discours afhankelijk is van emotionele resonantie en niet-geverifieerde beweringen. Studenten moeten de gewoonte aanleren om onderzoek te doen om desinformatie te doorzien.

“Onderzoeken is het vermijden van het accepteren van de allereerste verklaring die op ons pad komt; het vertelt ons dat we naar redenen moeten zoeken; en het traint de geest om iets dieper te zoeken dan wat aan de oppervlakte lijkt. Dit is niets anders dan de ontwikkeling van een wetenschappelijk humeur. Dit zal de geest beschermen tegen vooroordelen en hem in staat stellen onafhankelijk denken en kiezen mogelijk te maken”, zei rechter Bhuyan.

De rechter wees erop hoe de samenleving, vrijwillig of ongewild, meegesleept wordt in een “vals verhaal; de tweeledigheid van ‘wij’ en ‘zij’”. Hij noemde dit een destructieve neiging.

Rechter Bhuyan zei dat het verhaal moet verschuiven van ‘wij’ en ‘zij’ naar het ‘wij’ van de preambule van de grondwet van India, die begint met de uitdrukking ‘Wij, het volk van India’.

“Dit constitutionele concept van ‘wij’ maakt het mogelijk diversiteit naast eenheid te laten bestaan. Het geniale ervan ligt in het feit dat het niet probeert de verschillen uit te wissen; het probeert juist de eenheid te herstellen zonder uniformiteit te eisen. Het vereist niet dat onze individuele identiteiten worden ondergebracht in het grotere geheel”, zei rechter Bhuyan.