Rusland voert aanvallen Oekraïne op: ‘Ze willen ons bewegen naar capitulatie’

Niet eerder in de oorlog in Oekraïne zijn er zoveel burgers gewond geraakt of omgekomen als de afgelopen weken, met uitzondering van de beginperiode na de invasie in 2022. Rusland voert het aantal aanvallen verder op en de Amerikanen zetten de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ondertussen stevig onder druk.

Deze maand worden in Abu Dhabi wellicht mogelijkheden voor een vredesakkoord besproken. Onduidelijk is wie er meepraten en of Oekraïne nog wel steun krijgt van de VS. Het maakt dat Zelensky zich in een steeds lastiger parket bevindt.

Bob Deen, Oost-Europa-deskundige en directeur van Instituut Clingendael, ziet de besprekingen daarom vrij somber in. “De VS voeren de druk op Oekraïne op en de Russen houden niet op met schieten.”

Oekraïne gelooft niet dat Rusland serieuze vredesbesprekingen zal voeren, zolang Vladimir Poetin denkt dat hij Oekraïne kan dwingen tot overgave. Zeker nu zijn contact met Donald Trump weer inniger is geworden. “Het lijkt erop dat er stappen zijn ondernomen om Oekraïne tot capitulatie te bewegen”, zei Zelensky onlangs.

Rusland wil dat Oekraïne territoriale concessies doet, terwijl Zelensky niets wil accepteren dat Oekraïne kwetsbaar maakt voor toekomstige aanvallen vanuit Rusland. Hij wil daarom veiligheidsgaranties van bondgenoten.

Deen ziet een verschuiving bij Zelensky. “Hij heeft gezegd dat hij bereid is stappen te zetten, ook als dat in eerste instantie zonder Europa moet. Al is een vredesplan niet mogelijk zonder Europa en zonder Oekraïne, je moet ergens beginnen. Dat is nu de cynische gedachte.”

De VS en Europa moeten zich inspannen voor veiligheidsgaranties voor Oekraïne, vindt Zelensky. Maar met de recente toenadering van de Amerikanen richting Rusland – onder meer met de dieseldeal en het versoepelen van Russische sancties – zijn die allesbehalve zeker.

Zo waarschuwden de Amerikanen tijdelijk al niet meer voor Russische raketten; die werden afgevuurd op Oekraïne. En ook Starlink, het satellietnetwerk van Elon Musk dat cruciaal is voor de detectie van Russische drones, werd beperkt.

Trumps gezant Steve Witkoff sprak af met Poetin en had zelfs lovende woorden voor hem: “U vindt mijn president Trump zo menslievend. Maar dat bent u ook.” EU-buitenlandchef Kaja Kallas beschuldigt de VS ervan Oekraïne onder druk te zetten om zich “onder Poetins voorwaarden over te geven”.

Trump geeft Oekraïne de schuld van de hoge dieselprijzen in zijn land. Volgens critici omdat hij de aandacht wil afleiden van de gevolgen van zijn oorlog met Iran.

De Amerikaanse druk op Oekraïne houdt ondertussen aan. Trump wil dat het Oekraïense leger stopt met luchtaanvallen op Russische olieraffinaderijen.

Militair-expert Patrick Bolder denkt dat Trump iets van Oekraïne wil om Poetin zijn zin te geven. “Het lijkt erop dat hij Oekraïne onder druk zet met dingen die Poetin goed bevallen.” Deen vermoedt dat de VS troepen zal terugtrekken uit Europa. “Troepenafbouw als gebaar naar Rusland.”

Oekraïne heeft inmiddels moeite om Russische drones, die Oekraïense steden en infrastructuur treffen, te onderscheppen. Kyiv heeft daarvoor Patriot-luchtafweerraketten nodig. Een systeem dat de Amerikanen zullen leveren, maar dat duurt nog een paar jaar.

Zelensky moet de wanhoop nabij zijn, denkt Deen. “Hij krijgt steeds minder wapens. Het moet allemaal uit Europa komen, maar er wordt in meer en meer Europese landen gezegd dat steun niet nog lang door kan gaan. En hij ziet een zware winter aankomen. Vandaar dat hij nu wil praten, met wie dan ook.”

“Rusland schroeft de grootschalige aanvallen op de kritieke infrastructuur in Oekraïne verder op”, zegt Fabian Hoffmann, expert in militaire rakettechnologie. Rusland richt zich daarmee steeds meer op het vernietigen van de economische basis die Oekraïne in staat stelt door te kunnen vechten.

Doelwit zijn elektriciteitscentrales, havens en spoorwegen. En omdat de Russische raketvoorraad groeit en de Oekraïense luchtverdediging slinkt, is het land kwetsbaarder dan ooit: burgers werden de afgelopen tijd vooral gedood door raketten en drones.

Toegenomen aantal Russische luchtaanvallen op Kyiv en regio:

Als Oekraïne bezwijkt, is dat een catastrofe voor Europa, waarschuwen experts. Europa moet daarom veel meer zelf regelen, zegt Bolder. “Europese lanceercapaciteit, Europese satellieten, Europese radiofrequenties, Europese grondstations. Eigenlijk alles waarvoor we nu nog te afhankelijk zijn van de Amerikanen.”

Ook in het licht van een door Poetin voorgestelde topontmoeting volgende maand tussen hemzelf, Trump en de Chinese president Xi Jinping, die lijkt gericht op een plan voor een nieuwe wereldwijde machtsverdeling tussen drie sterke leiders. Iets dat goed zal uitpakken voor Rusland, is de vrees. Maar slecht zal zijn voor Oekraïne én Europa.