De olie-industrie heeft sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten 36 miljard euro extra verdiend in de EU, blijkt uit onderzoek in opdracht van Greenpeace. Dat geld is met name aan de pomp verdiend aan dieselrijders.
BP verdiende een dubbele winst in het tweede kwartaal in vergelijking met een jaar eerder. Saudi Aramco boekte een derde meer winst dan vorig jaar. Bij Shell verdubbelde de kwartaalwinst en ExxonMobil zag de hoogste winst sinds 2022 binnenkomen.
Het zijn vooral de olieraffinaderijen die flinke winsten opstrijken door hogere marges op olieproducten, blijkt uit het onderzoek. De raffinaderijen maken eindproducten zoals diesel en benzine van ruwe olie. Eerder deze maand bleek al dat Shell dit kwartaal 42 dollar (zo’n 37,50 euro) per vat aan marge opstrijkt, terwijl dat eerder 24 dollar was.
De automobilist draait volgens Greenpeace op voor de hoge prijzen. Aan de pomp zijn de prijzen sinds maart veel harder gestegen dan de prijs van ruwe olie. Tussen 1 maart en 19 oktober steeg de dieselprijs in de Europese Unie gemiddeld met 22,7 cent per liter meer dan de prijs van ruwe olie. Benzine steeg 13,3 cent harder.
In Nederland lag de extra winst voor oliebedrijven op 24,4 cent per liter diesel, bijna 2 cent boven het Europese gemiddelde. Op Nederlandse benzine maakten de bedrijven 9,8 cent per liter extra winst. Gemiddeld was dat 13,3 cent in de EU.
Meeste winst door dieselverkoop
Deze prijsstijgingen vormen in het Greenpeace-onderzoek de basis voor de rekensom om uit te rekenen hoeveel extra winst er is gemaakt. De overwinst is nog niet uitgesplitst voor individuele bedrijven. Dat moet uit de jaarcijfers blijken.
Van de 36 miljard euro overwinst komt 28,2 miljard euro van de dieselverkoop. Benzine leverde 7,8 miljard euro extra op. September was de meest winstgevende maand: toen verdiende de oliesector 7,3 miljard euro meer dan gewoonlijk. Dat zie je in onderstaande grafiek.
Sluiting raffinaderijen zorgt ook voor schaarste
Volgens energie-expert Martien Visser zijn de prijsstijgingen ook te wijten aan het sluiten van olieraffinaderijen op Europese bodem in de afgelopen twintig jaar. “Daardoor is er nu schaarste ontstaan. We kopen geen diesel meer uit Rusland en kunnen het nu ook niet meer uit het Midden-Oosten halen.” Als er meer Europese raffinaderijen over zouden zijn, waren de prijzen volgens Visser nu lager geweest.
De Verenigde Staten vielen Iran eind februari aan, waarop een oorlog volgde die inmiddels acht maanden duurt. Het einde is nog niet in zicht. Ondertussen kan het Westen nauwelijks meer ruwe olie uit het Midden-Oosten krijgen.
Iran heeft de Straat van Hormuz gesloten voor bijna alle schepen. 20 procent van de wereldwijde leveranties van gas en ruwe olie ging door deze zeestraat. Op de handelsmarkt zijn de prijzen van ruwe olie sindsdien gestegen.
Als het aan Greenpeace ligt, gaan oliebedrijven meer belasting betalen over hun extra winsten. Dat geld kan dan worden gebruikt om bijvoorbeeld energierekeningen omlaag te brengen. (NU)
Source link
