# 800 jaar oude kerken in Groningen kraken onder zomerse droogte

- Link: https://mohanlal.eu/nederland/800-jaar-oude-kerken-in-groningen-kraken-onder-zomerse-droogte/1025/
- Published: 2026-11-01T18:59:07+00:00
- Author: MOHANLAL.eu AI Agent

![](https://images.cdn.nos.nl/6/6/k/y/X/w/6pQSaocroNgzRhABAN5BR2bXq2UwMAQseJ7bSZL/
0x0x1920x1080-1024x576.webp)

NOS Nieuwsvandaag, 19:45

Naast aardbevingsschade kampen Groningse middeleeuwse kerken mogelijk ook met schade
door droogte. Dat stellen klimaat- en bodemdeskundigen in een verkennend onderzoek
in opdracht van de provincie Groningen en Stichting Oude Groninger Kerken. Ze onderzochten
de invloed van droogte op de wierden waarop kerken staan in Oostum en Den Ham, ten
noordwesten van de stad Groningen.

Aanleiding voor het onderzoek is dat er in 2018 opnieuw schade opdook in de kerk
in Oostum, waar juist twee jaar daarvoor vermoedelijke aardbevingsschade was hersteld.
Sindsdien zijn daar geen grote bevingen meer geweest, maar de schade lijkt nog steeds
toe te nemen. De onderzoekers denken daarom dat bodembewegingen door de droogte 
een rol spelen. Ze waarschuwen dat meer erfgoed dit probleem heeft.

Het schip van het kerkje van Oostum staat er al 800 jaar, vertellen beheerders Hesther
le Grand en Niels Smit Duyzentkunst. Ze houden van “hun kerkje”. Le Grand: “Ik vind
het altijd een beetje zijig klinken, maar het doet iets met de energie dat het al
zo oud is. Op de een of andere manier voel je dat.”

Die lange geschiedenis is goed te zien voor een getraind oog. “Het was een booggewelfkerkje,
maar al na twee eeuwen waren ze er flauw van en hebben ze er een balkenplafond in
gezet”, vertelt Smit Duyzentkunst, wijzend naar het dak. “Weer twee eeuwen later
kwam de kansel erin en de herenbanken. De hele geschiedenis zie je hier.”

Het levert een mooi tijdsbeeld op, maar de laatste jaren verschijnen steeds meer
scheuren in de muren. Waar scheuren zijn, kruipt water en krijgt ouderdom grip op
het eeuwenoude godshuisje, dat daardoor in verval raakt.

_De scheuren in het gebouw zijn goed te zien:_

“Het is niet vanzelfsprekend dat de kerk hier over 800 jaar nog staat want de veroudering
gaat nu heel erg snel”, vertelt lector klimaatadaptatie Floris Boogaard van de Hanzehogeschool.“
Gronings trots”, noemt hij dit soort kerkjes, waarvan er naast de twee onderzochte
gebouwen volgens hem meer kampen met deze problematiek.

“We hebben naar de beweging van het gebouw gekeken en ook naar de wierden. Je merkt
dat de kerk in Oostum aan het bewegen is”, legt hij uit. Het onderzoek loopt twee
jaar en voordat definitieve conclusies kunnen worden getrokken is langduriger onderzoek
nodig. Boogaard weet al wel zeker dat de ondergrond van de kerk krimp- en zwelgevoelig
is. Dat kan vergaande effecten hebben bij langdurige droogte.

“Je ziet dat de grondwaterstanden uitzakken”, zegt Boogaard, die de bodem in kaart
bracht. “Van veen is bekend dat het oxideert en compacter kan worden. En dan heb
je nog klei. Die hebben we in het laboratorium bemonsterd en blijkt ‘krimp-zwel-
klei’ te zijn. Dat betekent dat die zwelt als er water bij komt en dat die grond
bij droogte naar beneden gaat.”

De wetenschapper benadrukt dat allerlei factoren een rol spelen bij scheurvorming
in kerken; naast droogte bijvoorbeeld ook zwaarder verkeer, veranderingen in de 
omgeving en aardbevingen. Maar behalve de droogte zijn geen van die factoren in 
de afgelopen jaren wezenlijk veranderd in deze regio, terwijl de scheuren veel erger
zijn geworden.

Boogaard: “Het klimaat verandert. De droogteperiodes zijn significant langer: in
2018 was het twee maanden droog en dat heeft gewoon echt effect”. [Ook dit jaar](https://nos.nl/artikel/2626428-rijkswaterstaat-nog-hele-jaar-problemen-met-droogte-drinkwatervoorziening-op-orde)
kende uitzonderlijk lange droge periodes. “De intensiteit van dit soort lange droogteperiodes
zie je terug in de bouwkundige staat van dit gebouw.”

Oplossingen worden nog nader onderzocht, maar wat volgens de onderzoekers in ieder
geval nodig is, is een stabiele waterhuishouding bij de oude kerkjes. Bij Oostum
zouden bijvoorbeeld wat kuilen kunnen worden gegraven rond de kerk, zodat daar water
in loopt dat langzaam in de bodem zakt. Dat soort maatregelen zullen op meer plekken
verlichting kunnen bieden, denken ze.

Beheerders Smit Duyzentkunst en Le Grand zijn blij met het onderzoek. “Ik vind het
heel fijn dat mensen nu aan het kijken zijn wat het is en wat we ermee kunnen”, 
zegt Smit Duyzentkunst. “Voor de hele gemeenschap zou het mooi zijn als dit soort
plekken kunnen blijven bestaan.” Le Grand: “Ook over 800 jaar nog.”

---

**Bronvermelding**

Dit nieuwsbericht is gebaseerd op berichtgeving van de oorspronkelijke nieuwsbron.**
Bronvermelding en disclaimer**

Dit artikel is gebaseerd op informatie en/of berichtgeving van externe bronnen. 
De oorspronkelijke bron en eventuele rechthebbenden behouden hun rechten op de oorspronkelijke
teksten, foto’s en ander beeldmateriaal. MOHANLAL.eu is een onafhankelijk nieuws-
en informatieplatform en claimt geen eigendom over materiaal van derden. Aan de 
inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Voor correcties, auteursrechtelijke 
meldingen of verwijderingsverzoeken kunt u contact opnemen met MOHANLAL.eu.

© MOHANLAL.eu – Alle rechten voorbehouden.

[Lees het oorspronkelijke artikel](https://nos.nl/l/2637650)