Gedeputeerde Emmens over stikstofplannen kabinet: ‘Gaat veel verder dan ons plan’

Gisteren presenteerde het kabinet de plannen waarmee Nederland van het stikstofslot af moet komen. De landbouw moet in 2030 bijna een kwart minder stikstof in de vorm van ammoniak uitstoten. Rondom natuurgebieden moeten bufferzones komen van 1 kilometer en 500 meter, waar de stikstofuitstoot nog verder omlaag moet. Als het doel van 23 tot 25 procent niet gehaald wordt, komt er strenger beleid.

Gedeputeerde Staten presenteerden vorige maand al hun eigen plan om Drenthe van het stikstofslot te halen, met het Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe (TLGD). Daarin gaan GS, net als het kabinet, uit van onder andere een norm voor uitstoot; wat mag je maximaal uitstoten in plaats van neerslag op natuurgebieden. Ook de gebiedsgerichte aanpak zit deels in de kabinetsplannen, die ook veel generieke maatregelen bevatten.

“De plannen van het Rijk komen een heel eind in de buurt van wat wij willen”, zegt Emmens. “Maar het Rijk is strikter in de normering en de grenzen. Het Rijk gaat meer uit van extensiveren en biologisch boeren. Ik denk dat onze aanpak veel beter werkt.”

De provincie benadrukt met name verschillen te zien in de hogere landelijke emissienorm die het Rijk hanteert, net als een minder gebiedsgerichte aanpak. Het Rijk zet meer in op extensiveren, omschakelen naar biologisch boeren en stoppen. Ook kiest het Rijk ten opzichte van de provincie voor forse stikstofvermindering in beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden en hanteert het een grondgebonden norm van 2,6 koe per hectare. “Dat gaat veel verder dan ons plan”, aldus Emmens.

Hoe de plannen van provincie Drenthe passen in de plannen van het Rijk? Volgens de provincie Drenthe is de Rijksaanpak een ‘zeer stevige aanpak’, waarbinnen regionaal maatwerk mogelijk is. Emmens: “Ik zou het liever andersom willen zien: hoe passen de plannen van het Rijk in de plannen van provincie Drenthe? Dit (TLGD, red.) wordt ons bod aan de minister, en wij hebben het Rijk nodig om vast te stellen wat de rekenkundige ondergrens wordt.”

De koepel van de twaalf provincies, het Interprovinciaal Overleg (IPO), zegt ‘in de basis’ de route van het kabinet te steunen. “Natuurherstel en -beheer zijn de basis”, aldus Ina Adema, voorzitter van het IPO, in een eerste reactie.

Ze wijst erop dat er geld komt om daarmee aan de slag te gaan. Over geld dat op lange termijn hiervoor nodig is, wil ze graag in gesprek met de rijksoverheid. Adema ziet bouwstenen terug die het IPO en landbouw- en natuurorganisaties eerder aan het kabinet aanboden. “Er is naar ons geluisterd en dat zien we terug in dit pakket.”

Drie aspecten in deze reactie zijn volgens de provincie Drenthe cruciaal en komen terug in de plannen van het kabinet: zoals de inzet op natuurherstel- en beheer, het snel invoeren van de rekenkundige ondergrens en ruimte voor maatwerk in provincies. “Van belang is dat gedwongen onteigening geen deel uitmaakt van de aanpak van het Rijk. Daar staan wij ook achter, want wij zijn ook geen voorstander van onteigening”, aldus Gedeputeerde Staten.

Ook Natuur- en Milieufederatie Drenthe ziet dat de plannen van het kabinet aansluiten bij de plannen van de provincie. “Er zijn nog verschillen. Maar als we dit goed doen, en het kabinet geeft de ruimte om daarover het komende half jaar met elkaar aan tafel te gaan en daar echt een Drentse aanpak van te maken, dan hebben we één plus één is drie.”

Volgens boerenactiegroep Agractie maken de stikstofplannen van het kabinet het vrijwel onmogelijk “om te blijven boeren”. Volgens de landbouworganisatie sturen de plannen aan op “het verdwijnen van een groot aantal veehouders in Nederland”.

Agractie stelt dat het stikstofbeleid van het kabinet te veel is gebaseerd op modellen, in plaats van op de werkelijke toestand van de natuur. Het pleit ervoor om per natuurgebied te bekijken welke maatregelen echt nodig zijn.

BBB-gedeputeerde Emmens heeft komende week in Provinciale Staten ook nog een lastig klusje te klaren. Zijn BBB-fractie vindt het Drentse TLGD plan te streng en wil daar dingen uit hebben. Als dat niet gebeurt, gaat de BBB amendementen indienen of tegen stemmen. Dan hebben we hier mogelijk een politieke crisis.

Vandaar dat Gedeputeerde Staten dit weekeinde aan Provinciale Staten nog een brief hebben gestuurd hoe het TLGD is in te passen in de landelijke plannen. Gedeputeerde Staten roept PS dan ook op het TLGD toch vooral te steunen, want anders komt er ook geen geld uit Den Haag voor de ‘Drentse aanpak’ die GS beter vinden dan de landelijke.